Segers woonde in de jaren 2000-2007 in Egypte en merkte bij terugkomst in Nederland dat ons land veel minder ‘politiek correct’ was geworden. Er hebben in die periode veel gebeurtenissen plaatsgevonden die telkens de islam en het Westen tegenover elkaar plaatsten (9/11, inval in Irak en Afghanistan, moord op Theo van Gogh etc.).

De moslimbevolking in Nederland bedraagt slechts 5%. Maar volgens Segers is dat allerminst een reden om het daarom maar niet over hen te hebben. De aard van de islam rechtvaardigt het debat, stelt hij. In de manier waarop Nederlanders naar allochtonen kijken is na 2 november 2004 een verandering gekomen. De moord op Theo van Gogh is volgens Segers een keerpunt geweest. De moordenaar van Theo van Gogh is een Marokkaan die in Nederland is geboren, is opgegroeid en vloeiend Nederlands spreekt. De reactie van de autochtone Nederlander was dan ook dat ‘wij’ ons niet langer aan ‘hun’ moeten aanpassen, maar andersom. Op de vraag wat dat aanpassen dan precies inhoudt kwam Rita Verdonk destijds niet veel verder dan het behouden van het Sinterklaasfeest en het schudden van handen.

Dubbele identiteitscrisis

Volgens Segers is er sprake van een dubbele identiteitscrisis. De eerste betreft ‘de Nederlander’ die zich is gaan afvragen: wie ben ik, wie zijn wij? Nederland weet niet goed wie het is. In de vorige decennia was er in ons land veelal sprake van cultuurrelativisme. Vooral het positieve van een multiculturele en multireligieuze samenleving werd gezien. Aan de hand van Inglehart (The Inglehart Values Map) toonde Segers echter aan dat culturele verschillen er wel degelijk toe doen. Zo zijn negen van de tien minst corrupte landen ter wereld, landen met een protestantse achtergrond.

De tweede identiteitscrisis betreft de tweede en derde generatie allochtonen, die vaak geloviger zijn dan hun ouders. De eerste generatie allochtonen leefde met het idee van de koffers op de overloop, want ‘ooit gaan we weer terug’. Het werd echter steeds duidelijker dat ze helemaal niet terug zouden gaan, maar in Nederland zouden blijven. De tragiek van de tweede en derde generatie allochtonen is dat velen van hen zijn opgegroeid met het idee ooit weer naar hun land terug te keren en in de gevallen dat zij dat doen, blijkt vaak dat hun thuis helemaal niet zo vertrouwd aanvoelt als verwacht. Bij velen ontstond dan ook het gevoel overal buiten te vallen; ze voelen zich én geen Nederlander én geen Turk/Marokkaan. Onderzoek heeft aangetoond dat dit ook psychologische gevolgen kan hebben. Zo is in deze groep de kans op schizofrenie vele malen groter. In die zoektocht naar identiteit van allochtonen van de tweede en derde generatie is de radicale islam vaak een antwoord (dit was ook de voedingsbodem voor de Hofstadgroep).

Positie van christenen

Het staatsburgerschap van nu moet door christenen enigszins worden gerelativeerd. Christenen hebben een dubbele nationaliteit; zij zijn immers ook ‘hemelburger’. Een christen knokt niet simpelweg voor een christelijke staat, maar volgt Jezus na. En dat gaat gepaard met vreemdelingschap. Maar dat wil niet zeggen dat de wereld moet worden gemeden. Wereldmijding en machtswellust zijn beide uitersten waartussen een weg moet worden gevonden. Christenen zijn het zout van deze aarde, maar het zout verliest zijn kracht door wereldmijding. Volgens Segers is de smalle weg tussen wereldmijding en machtswellust ‘grote betrokkenheid en gezonde relativering’.

Samenleving als verbond

Het antwoord op de centrale vraag wat een christelijke bijdrage aan het islamdebat zou moeten zijn, luidde: zie de samenleving als een verbond (onvoorwaardelijke belofte van trouw en loyaliteit). De islamitische visie op het huwelijk is een contract. De christelijke visie op het huwelijk daarentegen is een verbond. Op die manier kun je ook naar een samenleving kijken. ‘In goede tijden en in slechte tijden horen wij bij elkaar en we knokken ervoor om het goed te hebben met elkaar’, aldus Segers.

Dit geeft ons drie uitdagingen, kort samen te vatten als behaving, believing en belonging. We moeten zorgen dat iedereen mee kan doen en zich gedraagt (behaving); we moeten elkaar vinden rond fundamentele waarden - denk aan de vrijheid van godsdienst en het principe van de rechtsstaat – (believing) en we moeten ervoor zorgen dat mensen zich thuis voelen (belonging).